Maligne Histiocytose
(MH)
bij de Berner Sennenhond, een levensbedreigende ziekte.

 

HISTIOCYTAIR SARCOOM - MALIGNE HISTIOCYTOSE –
COMPLEX EN HET ONDERZOEK NAAR DE ERFELIJKE ACHTERGROND

Oproep aan veteranen

 

Dit voorjaar werd bekend dat een eerste koppeling tussen veranderingen in een gebied van het erfelijk materiaal en de aanwezigheid van HS – MH was vastgesteld in New York. De met de Universiteit Utrecht samenwerkende onderzoekers weten dan nog niet om welk gen het gaat, maar wel dat er reden is om in dit gebied verder te speuren.

Deze week kregen we te horen dat er ook duidelijk verschillen bestaan in de familie-opbouw van de Berner Sennen-populaties in de USA en Nederland. Nu is dat niet verwonderlijk. Wel maakt dit verschil het lastiger om het doel van het onderzoek, de bepaling van de erfelijke achtergrond van de ziekte, snel te bereiken. Om dit probleem te verkleinen, is dringend bloed nodig van een groter aantal gezonde veteranen.

Derhalve de oproep om bij gezonde Berners van 8 jaar of ouder bloed te laten afnemen. Toelating tot de controle groep gebeurt weliswaar pas bij dieren die nog 2 jaar langer hun gezonde status weten vast te houden (>10 jaar), maar op deze manier lopen we minder risico dat veteranen hun waardevolle bijdrage tot dit onderzoek niet kunnen leveren.

Uiteraard blijven we graag op de hoogte van de gezondheidstoestand van veteranen die bloed hebben gedoneerd.

 

Dr. G. R. Rutteman (UKG / Wagenrenk, 01-06-2006)

 

HISTIOCYTAIR SARCOOM - MALIGNE HISTIOCYTOSE –
COMPLEX EN HET ONDERZOEK NAAR DE ERFELIJKE ACHTERGROND

                                              

            Het maligne, histiocytair sarcoom (HS) is een tumor van histiocytaire cellen welke hun oorsprong in het beenmerg vinden. Hun normale functie betreft de afweer.

            (1) Een eerste vorm van het histiocytair sarcoom betreft het optreden van gelokaliseerde tumoren met name in onderhuidse weke delen, of van strukturen nabij gewrichten, maar ook andere lokaties zijn beschreven; naast sterke lokale infiltratie (vorming van uitlopers) treedt verspreiding naar regionale lymfknopen en vandaar naar inwendige organen (longen, lever, milt) op in een groot aantal gevallen, veelal binnen 1 jaar na verwijdering van de primaire tumor. Deze vorm wordt veel aangetroffen bij de Flatcoated Retriever, met als klinisch symptoom gezwelvorming en of kreupelheid en vormt naar schatting 20% van de maligne histiocytaire tumoren bij de Berner Sennenhond.

            (2) Bij andere dieren openbaart het histiocytair sarcoom zich in eerste instantie als een tumor met direct meerdere haarden in één of meer inwendige organen, zoals longen, milt, lever, nieren, lymfeklieren in buik of borstholte, beenmerg en soms centrale zenuwstelsel. Vaak is de naam maligne histiocytose (MH) hiervoor gebruikt. In welk inwendig orgaan de tumor begint (primaire locatie), is vaak niet aan te duiden. Het klinisch verloop wordt gekenmerkt door een snelle verslechtering. Deze ziektevorm maakt zo’n 80% uit van de kwaadaardige histiocytaire tumoren bij de Berner Sennenhond en komt voor bij middelbaar tot oudere honden. Een enkele maal is MH gezien bij dieren onder de twee jaar. De de kans van optreden van HS/MH is sterk verhoogd bij de Berner Sennenhond en bij de Flatcoated retrievers. De ziekte-vorm MH is voor het eerst bij de mens beschreven in 1939, bij de hond in 1978.

De meest voorkomende klinische symptomen zijn :
- gebrekkige eetlust (anorexie)
- gewichtsverlies
- extreme sloomheid (apathie)
- bloedarmoede / verhoogde bloedafbraak (anemie)
- hoesten , kuchen en hijgen , respiratoire problemen

 

De diagnose HS of MH wordt gesteld op basis van klinische verschijnselen, aangevuld met röntgenonderzoek en/of echografisch onderzoek en cytologisch/histologisch onderzoek van biopten (weefsel uitstrijkjes) uit aangetaste weefsels (tumoren).

Terwijl honden met HS – mits bij presentatie nog geen zichtbare uitzaaiingen aanwezig zijn – soms extra tijd van leven is gegund door chirurgie, kent MH een snel en progressief karakter, waarvoor op dit moment nog géén adequate therapie voor handen is. Bestaande behandelingsmethoden zijn slechts levensverlengend (weken ??). Een mogelijke ontwikkeling betreft een nieuwe vorm van medicinale therapie, welke op korte termijn op de Universiteitskliniek Gezelschapsdieren, is samenwerking met Nederlandse veterinair specialisten onderzocht zal gaan worden.

HS en in mindere mate MH vormen samen één van de meest voorkomende sterfte-oorzaken bij Berner Sennenhonden. Door het insturen van overlijdensformulieren willen we meer inzicht krijgen op welke leeftijd en in welke mate MH voorkomt en of in bepaalde lijnen MH vaker voorkomt. Door middel van DNA-onderzoek kan het gen of de genen opgespoord worden die verantwoordelijk zijn voor de ziekte, zodat we in de toekomst met een gericht fokbeleid de sterfte als gevolg van MH kunnen terugdringen.

Eind 2004 is er voor dit onderzoek een samenwerking tot stand gekomen tussen de faculteit voor Diergeneeskunde in Utrecht, de Universiteit van Cambridge en Amerikaanse wetenschappelijke instituten.

 

Bloed en weefsel van Berner Sennenhonden met verdenking op kwaadaardige histiocytaire tumoren:

Wij vragen medewerking middels het verzoek om uw dierenarts bloed (2x4 ml in EDTA-buis) en weefsel van Berners met verdenking op HS/MH op te laten sturen met het volledig ingevulde officiele bloed monster formulier vergezeld van een 5 generatiestamboom van de hond. Dit samen met een kopie van het klinische rapport en rapport van weefselonderzoek. Indien de hond komt te overlijden, is het zeer gewenst een stukje tumorweefsel verzameld na de dood en in formaline (‘sterk water’) gedaan, in te sturen voor een definitieve bevestiging.

NB. Weefselonderzoek van alle andere typen tumoren, dat dient als diagnostiek vooraf aan een eventuele behandeling, dient via de reguliere kanalen (tegen kostprijs) door Uw dierenarts te worden ingestuurd.

 

Berners van 10 jaar en ouder:

Voor het DNA onderzoek  is eveneens en dringend bloed van gezonde Berners nodig, om precies te zijn, dieren van 10 jaar en ouder. Deze honden hebben een sterk verminderde kans om nog Histiocytair Sarcoom of Maligne Histiocytose te krijgen.

Hun DNA wordt daarom gebruikt om genetische verschillen op te sporen. Ook hier gaarne een verklaring, in dit geval inhoudende dat geen kwaadaardige tumoren zijn opgetreden, en met melding van eventueel optreden van goedaardige tumoren (met kopie van rapport), en een kopie van de stamboom.

 

Ondersteun het onderzoek en laat bloed afnemen als u de hond laat enten b.v., of op veteranendagen.

 

 

Dr. G.R. Rutteman, specialist veterinaire oncologie

Universiteitskliniek Gezelschapsdieren, postbus 80.154, 3508 TD Utrecht

& VSC De Wagenrenk, Keijenbergseweg 18, 6705 BN Wageningen


 

Maligne Histiocytose (MH) is een kwaadaardige, progressieve groei van de weefselmacrofagen, die leidt tot tumorvorming.

MH heeft een snel progessief karakter, waarbij op dit moment nog niet echt een adequate therapie voor handen is. 

Algemeen wordt aangenomen dat MH een polygeen verervende ziekte is, d. w. z. dat er meerdere genen verantwoordelijk zijn voor het  ontstaan van deze vorm van kanker . Motivatie voor deze conclusie is:

MH komt meer voor bij bepaalde nestgenoten
Meerdere gevallen van nakomelingen van bepaalde reuen en teven zijn beschreven
Hogere mate van voorkomen bij nakomelingen van ouderdieren die zelf deze ziekte hadden
Het feit dat MH bij de meeste  andere hondenrassen zeer zeldzaam is en dat bij Berners 25,4 % van alle onderzochte tumoren als MH is gedefinieerd (onderzoek Padget 1993-1995 bij 500 Berners)

Ook aan de Diergeneeskundige faculteit Utrecht is in de periode 1 januari 1992 - 1 januari 1997 onderzoek gedaan bij Berners, die werden aangeboden met een (mogelijke) tumordiagnose.

Van de 600 honden die in het onderzoek werden betrokken kon van 351 Berners voldoende relevant informatie materiaal worden achterhaald .

Bij de laatste groep bleek 21,7 procent van de tumoren Maligne Histiocytose te zijn.

De gemiddelde leeftijd waarop de diagnose MH is gesteld, was 6,7 jaar. Helaas blijkt nu, een aantal jaren later, dat de leeftijd schrikbarend gedaald is van de Berners die aan MH overlijden, er zijn al gevallen van 2 jaar een enkele zelfs jonger, bekend.

Daarom is het de hoogste tijd dat er eens wat gaat gebeuren en dat de heren/ dames fokkers, hun kop niet langer in het zand steken.

MALIGNE HISTIOCYTOSE IS DOODSOORZAAK NUMMER 1 BIJ DE BERNER SENNENHOND!!!!!!!! MALIGNE HISTIOCYTOSE KOMT 300x VAKER VOOR BIJ DE BERNER SENNENHOND DAN BIJ WELK ANDER RAS.

Alstublieft, help mee om ons prachtige ras weer gezond te maken, geef aan vereniging de Berner Sennenhond op, op welke leeftijd uw Berner is overleden. Geef alstublieft door aan de VBSH (werkgroep gezondheid) gezondheid.vbsh@bernersennen.nl, datum van overlijden, bereikte leeftijd in jaren en maanden, evt. met begeleidend schrijven van de dierenarts of van de eigenaar, i.v.m. het ziekte verloop.Graag een copie van de stamboom.

Deze vraag geldt natuurlijk voor alle Bernerbezitters, niet alleen de fokkers.

In Duitsland wordt door de SSV e. V. haar leden verplicht het overlijden van hun Berner, met doodsoorzaak te melden, zodat men dit in de fokboeken kan publiceren en fokkers hier ook bij hun fokkerij selectie rekening mee kunnen houden.Hopelijk gaat dat hier ook gebeuren. 

Ja, u zult wel denken, wat hamert ze erop. Helaas hebben wij 2 Berners in moeten laten slapen met deze vreselijk ziekte, wij weten als geen ander wat het is om op deze manier je dierbare vriend te moeten verliezen.

Veel vrienden van ons, hebben ook  hun Berner(s) in moeten laten slapen om dezelfde reden. Dit maakt mij zeer vechtlustig en ik begrijp heel goed dat ik niet in mijn eentje de Berner weer gezond kan krijgen, ik heb uw hulp daar keihard bij nodig. Met elkaar moet het toch eens een keer gaan lukken ???? Een Berner hoort van ouderdom te sterven en niet op jonge leeftijd aan MH. 

Voor meer info naar MH, kijk op Shelley's site, http://www.xs4all.nl/~gvdt57/dutch/mh_histiocytose.html.
Hier zijn ook de verhalen te lezen van onze 2, aan MH overleden, Berners Sidi en Wino.

En kijk op

 Op deze site kunt u, als u een Berner heeft gehad, die is overleden aan MH, een foto van uw hond laten plaatsen, in de rubriek Malignesterretjes! 

Okee, dit is niet de gezelligste bladzijde van onze website, maar wel de belangrijkste, allemaal veel geluk en gezondheid met uw Berner(s).

 Yolanda